Euthanasie

Wanneer is euthanasie wettelijk toegelaten?

De wet schrijft volgende voorwaarden voor:

Wat de patiënt betreft:

  • De patiënt moet meerderjarig zijn of een ontvoogde minderjarige.

  • Hij/zij moet handelingsbekwaam en bewust zijn op het ogenblik dat euthanasie wordt gevraagd.

Zijn toestand: 

  • Het moet gaan om een medisch uitzichtloze toestand van ondraaglijk fysiek of psychisch lijden dat niet gelenigd kan worden, tengevolge van een ernstige en ongeneeslijke aandoening door een ziekte of een ongeval.

  • Er wordt niet vereist dat de patiënt aan die aandoening zal sterven of dat de aandoening een terminaal karakter heeft. De wet is dus ook onder specifieke voorwaarden van toepassing op de zogenaamde niet-terminale patiënt.

Het verzoek tot euthanasie (wilsverklaring):

De wet voorziet de mogelijkheid om bij leven en welzijn een wilsverklaring op te stellen waarin men vraagt dat er euthanasie wordt verricht indien men door ziekte of ongeval wordt getroffen, daardoor een ernstige en ongeneeslijke aandoening krijgt en op onomkeerbare wijze het bewustzijn verliest m.a.w. comateuze patiënten. Het gaat dus niet om demente personen.

De wilsverklaring moet aan volgende voorwaarden voldoen:

  • vrijwillig: zonder druk van buitenaf;
  • overwogen: de patiënt is tot een beslissing gekomen na correcte en relevante informatie te hebben gekregen, o.m. over zijn ziekte, mogelijkheden van palliatieve zorg, enz.;
  • herhaald: niet impulsief en duurzaam, d.w.z. op verschillende dagen herhaald;
  • schriftelijk: opgesteld, gedateerd en getekend door de patiënt zelf. Indien de patiënt daartoe niet in staat is, gebeurt het op schrift stellen door een meerderjarige persoon die gekozen is door de patiënt en geen materieel belang mag hebben bij de dood van de patiënt.

De vorm waaraan zo'n wilsverklaring moet beantwoorden, is wettelijk vastgelegd.

  • De burgers kunnen een wilsverklaring inzake euthanasie ingevuld binnen brengen of aan het loket invullen.

  • De wilsverklaring moet in aanwezigheid van twee meerderjarige getuigen* op papier worden gezet. Minstens één van die getuigen mag geen erfgenaam zijn of materieel belang hebben bij de dood van de patiënt

  • Men kan (maar moet niet) in de wilsverklaring één of meerdere vertrouwenspersonen* aanduiden die de behandelende arts op de hoogte brengen van de wil van de patiënt. De behandelende arts van de patiënt, de geraadpleegde arts en de leden van het verplegend team kunnen niet als vertrouwenspersoon optreden.

  • De wilsverklaring moet gedateerd en ondertekend worden door degene die de verklaring aflegt, door de getuigen en, indien die er zijn, door de aangeduide vertrouwensperso(o)n(e)n.

  • Kan men zelf niet meer schrijven, dan mag men dat laten doen door een meerderjarig persoon die men aanduidt en die geen enkel materieel belang heeft bij het overlijden van de patiënt. Hierbij moeten opnieuw twee meerderjarige getuigen aanwezig zijn, van wie er minstens een geen materieel belang heeft bij het overlijden van de patiënt. De wilsverklaring moet gedateerd en ondertekend worden door degene die het verzoek schriftelijk opstelt, door de getuigen en door de aangeduide vertrouwenspersoon of vertrouwenspersonen. De wilsverklaring vermeldt dat de betrokkene niet in staat is te tekenen en waarom. Bij de wilsverklaring wordt een medisch getuigschrift gevoegd als bewijs dat de betrokkene fysiek blijvend niet in staat is de wilsverklaring op te stellen en te tekenen.

* de 2 getuigen en de eventuele vertrouwensperso(o)n(en) moeten in België (al dan niet tijdelijk) ingeschreven zijn en dus over een rijksregisternummer beschikken.

De betrokkene kan op elk moment zijn wilsverklaring herzien of intrekken. 

Wat is de taak van de vertrouwenspersoon?

De patiënt kan, in de wilsverklaring, één of meer vertrouwenspersonen aanduiden. De behandelende arts van de patiënt, de geraadpleegde arts en de leden van het verplegend team kunnen niet als vertrouwenspersoon optreden.
Zijn taken zijn de volgende : de wilsverklaring ondertekenen, de arts informeren over de wil van de patiënt, het verzoek van de patiënt bespreken met de arts, inlichtingen ontvangen over het advies van de tweede arts en de naasten van de patiënt aanwijzen met wie de arts de wilsverklaring inhoudelijk moet bespreken.

Een document voor de wilsbeschikking inzake euthanasie kan je hier (42.2 kB)  downloaden, afdrukken en invullen. Breng het binnen op de burgerlijke stand van de dienst burgerzaken en uw aanvraag wordt geregistreerd. Let erop dat je je aanvraag om de 5 jaar hernieuwt.

Meer inlichtingen kan je vinden op de website van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu of op de Dienst Burgerlijke Stand